Tuyến giáp có chức năng tạo ra các hormon tuyến giáp cho máu và chuyển tới các tế bào trong cơ thể. Hormon tuyến giáp giúp thân sử dụng năng lượng, giữ ấm và giúp não bộ, tim, cơ bắp và các cơ quan hoạt động thông thường. Nếu không có đủ i-ốt, có thể sẽ không thể tạo đủ hormon tuyến giáp.
Hệ lụy do thiếu hụt i-ốt
tất tật các hệ lụy do thiếu hụt i-ốt đều liên quan đến tuyến giáp:
Bướu cổ: Nếu không có đủ i-ốt, tuyến giáp sẽ bị phình dần lên (phát triển thành bướu cổ), vì khi thiếu i-ốt, tuyến giáp phải hoạt động nhiều hơn để đáp ứng nhu cầu sản xuất hormon tuyến giáp. Trên thế giới, thiếu hụt i-ốt là nguyên cớ phổ quát gây phình tuyến giáp và bướu cổ. Khi bị bướu cổ, các nốt tuyến giáp sẽ lớn hơn, bởi vậy, người bị bướu cổ có thể bị nghẹt thở, đặc biệt nằm sấp, khó nuốt và khó thở.
Suy giáp: Hàm lượng i-ốt trong thân thể giảm xuống sẽ dẫn đến suy giáp, vì i-ốt rất cấp thiết cho việc sản xuất hormon tuyến giáp. Mặc dù tình trạng này không phổ quát ở Mỹ, nhưng thiếu i-ốt vẫn được coi là nguyên do phổ biến dẫn đến bệnh suy giáp trên toàn thế giới.
Các vấn đề có liên quan đến thai kỳ: Thiếu hụt i-ốt đặc biệt nghiêm trọng đối với đàn bà đang mang thai hoặc cho con bú. Thiếu i-ốt trầm trọng ở người mẹ có can dự đến sẩy thai, thai chết lưu, sinh non và khuyết tật bẩm sinh ở trẻ lọt lòng. Trẻ có mẹ bị thiếu i-ốt nặng trong thai kỳ có thể bị khuyết tật trí tuệ và có nhiều vấn đề về tăng trưởng, khả năng ngôn ngữ và thính lực. Thậm chí thiếu i-ốt nhẹ trong thời kỳ mang thai cũng có thể làm trẻ kém sáng ý. Ở dạng nghiêm trọng nhất, tuyến giáp hoạt động kém có thể dẫn đến chứng mất trí (một hội chứng có đặc trưng là thương tổn não vĩnh viễn, khuyết tật trí tuệ, điếc, triệu chứng co thắt và thấp còi). Suy giáp bẩm sinh do thiếu hụt i-ốt là căn nguyên phổ thông dẫn đến khuyết tật trí tuệ trên toàn thế giới mà có thể ngừa được.
Làm thế nào để chẩn đoán thiếu hụt i-ốt?
Thiếu i-ốt được chẩn đoán trên cả thảy cộng đồng chứ không ở chừng độ từng cá nhân. Vì i-ốt được giải phóng từ trong thân thể bệnh nhân phê chuẩn nước tiểu nên cách tốt nhất để xác định thiếu i-ốt trên một quần thể dân số lớn là đo lượng i-ốt niệu. Thiếu i-ốt được định tức thị nồng độ i-ốt niệu làng nhàng trong ắt quần thể nhỏ hơn 50microgam/L.
Trong hai thập kỷ qua, Hoa Kỳ được đánh giá là quốc gia có đủ i-ốt, mặc dầu có nghiên cứu chỉ ra rằng hàm lượng i-ốt niệu đã sụt giảm khoảng một nửa trong những năm 1970 và đầu những năm 1990. Tuy nhiên, ở những nơi khác trên thế giới, như một số khu vực ở châu Âu, châu Phi và châu Á, thiếu hụt i-ốt vẫn là một vấn đề nghiêm trọng.
I-ốt được cung cấp từ những nguồn nào?
I-ốt tồn tại ở dạng tự nhiên trong đất và nước biển. Hàm lượng i-ốt trong thực phẩm ở những vùng khác nhau trên thế giới thì cũng khác nhau. Người dân ở Mỹ có thể nhận đủ lượng i-ốt cấp thiết từ chế độ ăn uống hàng ngày do dùng muối i-ốt (trừ khi họ phải hạn chế lượng muối trong chế độ ăn), hoặc nhờ dùng loại thực phẩm có hàm lượng i-ốt cao, đặc biệt là thi bằng lái xe máy a1 các sản phẩm từ sữa, hải sản, thịt, bánh mì, trứng và uống vitmain tổng hợp có chứa i-ốt.
Điều trị thiếu hụt i-ốt
Giống như với căn bệnh khác, với chứng thiếu hụt i-ốt thì phòng bệnh vẫn hơn chữa bệnh. Trong vòng 80 năm qua, trên toàn thế giới đã có nhiều rứa nhằm kết thúc sự thiếu hụt i-ốt và việc kết thúc hoàn toàn thiếu hụt i-ốt là một đích quan yếu của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO). Muối i-ốt là rường cột chính trong điều trị thiếu i-ốt trên toàn thế giới, kể cả ở Mỹ. Biện pháp bổ sung i-ốt vào dầu ăn đã được vận dụng ở một số nơi trên thế giới khi không thể bổ sung i-ốt vào muối. Bổ sung i-ốt vào nước cũng đem lại hiệu quả ở một số nơi.
BS. Lan Hương
( (Theo Hiệp hội Tuyến giáp Hoa Kỳ) )
0 nhận xét:
Đăng nhận xét